+ Ավելին
բաժին

Ի՞նչ են մտածում գրողներն իրենց ստեղծագործությունների էկրանավորման մասին

30.06.2017 Ի՞նչ են մտածում գրողներն իրենց ստեղծագործությունների էկրանավորման մասին

Գրքերի հիման վրա նկարահանված շատ ֆիլմեր են ստացել մրցանակներ ու տարբեր պարգևներ, մեծ ճանաչում ձեռք բերել հանդիսատեսի մոտ, բայց ի՞նչ են մտածում այդ էկրանավորումների մասին հենց այդ գրքերի հեղինակները:

 

 

 

Նախաճաշ Թիֆանիի մոտ (Թրումեն Կապոտե)

1967  | ռեժիսոր՝ Բլեյք Էդվարդս, սցենարիստ՝ Ջորջ Աքսելորդ

 

 

  

Կապոտեի ատելությունը ֆիլմի հանդեպ կարելի է հասկանալ. սցենարը աղավաղեց տեքստը անճանաչելիության աստիճանի, բավական է միայն հիշել, որ գլխավոր հերոսը հոմոսեքսուալ-ընկերոջից ֆիլմում դառնում է հերոսուհու ռոմանտիկ զուգընկերը, իսկ գլխավոր հերոսուհու դերում գրողն ուզում էր տեսնել Մերիլին Մոնրոյին: Ինչպես պնդում է Էդվարդսը, իրականում սա չէր Կապոտեի կատաղության պատճառը, գլխավոր դրաման կայանում էր նրանում, որ Կապոտեն երազում էր ինքը խաղալ տղամարդու գլխավոր դերը և այդպես էլ չներեց Էդվարդսին կատեգորիկ մերժման համար:

 

 

 

«Մերի Փոփինս» (Պամելա Թրեվերս)

1964  |  ռեժիսոր՝ Ռոբերտ Սթիվենսոն, սցենարիստներ՝ Բիլլ Ուոլշ, Դոն Դա Գրադի

 

 

  

Ուոլթ Դիսնեյը ավելի քան 20 տարի փորձում էր գնել «Մերի Փոփինս»-ի էկրանավորման իրավունքը: Տրեվերսն ընկրկեց միայն այն բանից հետո, երբ նրան խոստացան լրիվ վերահոսկության իրավունք սցենարի և երաժշտության վրա: Սակայն խոստումները չկատարվեցին: Չնայած հեղինակի ընդդիմությանը` ֆիլմում ներառեցին անիմացիա և գլխավոր դերի համար ընտրեցին, ինչպես Տրեվերսն էր կարծում, «չափազանց գեղեցիկ» Ջուլի Էնդրյուսին:

 

 

 

 «Գործարանային նարինջ» (Էնթոնի Բերջես)

1971  |  ռեժիսոր՝ Սթենլի Կուբրիկ, սցենարիստ՝ Սթենլի Կուբրիկ

 

 

 

Բերջեսն այս վեպը գրել էր իր անձնական ողբերգության հիման վրա. 1944թ, երբ ինքը բանակում էր, Լոնդոնում հրթիռակոծման ժամանակ նրա հղի կնոջը բռնաբարեցին մի քանի տղամարդ, որոնք, ինչպես հետագայում պարզվեց, ամերիկյան դասալիքներ էին: Դրա համար էլ, երբ Կուբրիկը փոխեց ֆիլմի ավարտը՝ վերածելով «Գործարանային նարինջ»-ը սատիրական դաժանության հիմնի, Բերջեսը կատաղությունից այլևս թույլտվություն չտվեց իր գրքերի էկրանավորման համար:

 

 

 

«Սպանել ծաղրասարյակին» (Հարփեր Լի)

1962  |  ռեժիսոր՝Ռոբերտ Մալլիգան, սցենարիստ՝Հորթոն Ֆուտ

 

 

 

Գրքի էկրանավորման իրավունքը գնվեց դրա հրատարակումից ընդամենը 1 տարի անց և նույնիսկ մինչև վեպի` Պուլիցերյան մրցանակ ստանալը: «Սպանել ծաղրասարյակին» ֆիլմը համարվում է ավանդական էկրանավորման դասական օրինակ, Լին և գլխավոր դերակատար Գրեգորի Պեկը դարձան մտերիմ ընկերներ ամբողջ կյանքում, իսկ ինքը հեղինակը` Ատտուկուս Ֆինչի կերպարը (փաստաբանը, ով պաշտպանում էր աֆրոամերիկացուն, որն անարդարացիորեն մեղադրվում էր սպիտակամորթ կնոջ բռնաբարության մեջ) համարում էր իր լավագույն աշխատանքը: 2003թ.  Կինեմատոգրաֆիայի ամերիկյան ինստիտուտը ճանաչեց Ատտուկուս Ֆինչին` Գրեգորի Պեկի կատարմամբ որպես 20-րդ դարի հզորագույն կինոհերոս:

 

 

«Ֆարենհայթ 451°» (Ռեյ Բրեդբըրի)

1966  |  ռեժիսոր՝ Ֆրանսուա Տրյուֆֆո,սցենարիստներ՝ Ժան-Լուի Ռիշար, Ֆրանսուա Տրյուֆֆո

 

 

 

Բրեդբըրիի հայտնի գրքի էկրանավորումը համարվում է Տյուֆֆոյի ամենաչգնահատված ֆիլմը, ցուցադրությունը ձախողվեց: Ֆիլմի քննադատությունը հատկապես վերաբերվում էր վեպի ավարտի փոփոխմանը. գլխավոր հերոսուհինֆիլմում կենդանի է մնում: Բայց ի տարբերություն հանրության քննադատությանը`ինքը Բրեդբըրին հիացած էր էկրանավորումից և ֆիլմի ավարտից, նա նույնիսկ 1979թ. թատրոնի բեմադրման համար թողեց Տրյուֆֆոյի ավարտը:

 

 

 

«Լոլիտա» (Վլադիմիր Նաբոկով)

1962  |  ռեժիսոր՝ Ստենլի Կուբրիկ, սցենարիստներ՝ Ստենլի Կուբրիկ, Վլադմիմիր Նաբոկով

 

«Լոլիտա»-ի նկարահանումների համար, որի սցենարն, իդեպ, գրեց հենց ինքը Նաբոկովը, Կուբրիկը ԱՄՆ-ից գնաց Անգլիա. Ամերիկայում դեռևս գործում էր ցենզուրայի կոդեքսը, և Կուբրիկը որոշեց, որ Անգլիայում 12-ամյա աղջկա և 37-ամյա տղամարդու միջև ողբերգական կապին ավելի ընմբռնումով կմոտենան: Սակայն նրա հույսերը չարդարացան. հանրության ճնշման տակ գլխավոր դերից հրաժարվեց Լոուրենս Օլիվիեն, իսկ սցենարում գլխավոր հերոսուհու տարիքը ստիպված եղան հասցնել 14-ի, դե իսկ էրոտիկ տեսարանների մասին խոսք անգամ չէր կարող լինել: Իր հետագա հարցազրույցներից մեկում Կուբրիկը այդ ֆիլմը մեծ սխալմունք համարեց:

 

 

 

«Սոլյարիս» (Ստանիսլավ Լեմ) 

1972  |  ռեժիսոր՝ Անդրեյ Տարկովսկի, սցենարիստներ՝ Անդրեյ Տարկովսկի, Ֆրիդրիխ Գորենշտեյն

 

 

 

2002  |  ռեժիսր՝ Սթիվեն Սոդերբերգ, սցենարիստ՝ Սթիվեն Սոդերբերգ

 

 

 

Լեմը «Սոլյարիս»-ի երկու էկրանավորումից էլ դժգոհ էր: Տարկովսկու հետ նրանք վիճեցին դեռևս նախապատրաստական փուլում, և գրողը հայտարարեց, որ Տարկովսկին նկարահանել է ոչ թե «Սոլյարիս»-ը, այլ «Ոճիր և պատիժ»-ը: Իսկ երկրորդ էկրանավորումը պատմության գլխավոր գիտաֆանտաստիկ գրքերից մեկը վերածել է «տիեզերական մելոդրամայի»:

 

 

 

բաժին